Jun 15 • Jantien de Bruin

Wet verbetering poortwachter

Wet verbetering poortwachter: wat houdt het in en hoe voldoe je eraan?

Wet- en regelgeving 

Wet verbetering poortwachter: wat houdt het in en hoe voldoe je eraan? 

In Nederland hebben werknemers die na twee jaar ziekte nog niet (volledig) kunnen werken, recht op een uitkering via de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Om de instroom in de WIA te beperken, regelt de Wet verbetering poortwachter (WvP) dat zieke werknemers vanaf de eerste ziektedag zo effectief mogelijk worden begeleid naar herstel en terugkeer naar werk. In de praktijk roept de wet veel vragen op. Op deze pagina leggen we uit wat de WvP inhoudt en hoe je als organisatie stap voor stap aan de wettelijke verplichtingen voldoet.

Wat staat er in de Wet verbetering poortwachter? 

Langdurige ziekteverzuim kan grote impact hebben. Voor medewerkers betekent het vaak onzekerheid en trajecten richting arbeidsongeschiktheid. Voor werkgevers kan het leiden tot hoge kosten en organisatorische uitdagingen.  


De Wet verbetering poortwachter is bedoeld om langdurig verzuim en instroom in de WIA zoveel mogelijk te beperken. De wet schrijft voor dat werkgever en medewerker samen moeten werken aan re-integratie en dat dit proces vanaf de eerste ziektedag wordt gevolgd en gedocumenteerd. 

De kern van WvP 

1. Gezamenlijke verantwoordelijkheid 

Werkgever en medewerker zijn beiden verplicht actief mee te werken aan re-integratie. Een arbodienst of bedrijfsarts ondersteunt daarbij en bewaakt het medische deel van het proces. 

2. Vroege interventie 

De wet stimuleert dat al binnen de eerste weken na ziekmelding actie wordt ondernomen. Hoe eerder passende verzuimbegeleiding wordt geboden, hoe groter de kans op herstel en terugkeer naar werk. 

3. Een wettelijk stappenplan 

Gedurende twee jaar doorlopen de werkgever en de medewerker een reeks verplichte stappen. Denk aan probleemanalyse, plan van aanpak, evaluaties en indien nodig – re-integratie in het tweede spoor. 

4. Loondoorbetaling

Gedurende het verzuim moeten werkgevers twee jaar lang minimaal 70% van het loon doorbetalen. In het eerste jaar geldt minimaal het wettelijk minimumloon. 

5. Loonsanctie bij onvoldoende inspanning 

Op basis van een re-integratieverslag oordeelt het UWV of de werkgever genoeg heeft gedaan om re-integratie mogelijk te maken. Oordeelt het UWV na twee jaar dat dit niet het geval is? Dan kan een loonsanctie worden opgelegd, waardoor de loondoorbetaling met maximaal één jaar kan worden verlengd. 

Voor wie is de Wet verbetering poortwachter verplicht? 

De WvP geldt voor alle werkgevers en medewerkers in Nederland, ongeacht de grootte van de organisatie. Zowel grote organisaties als mkb-bedrijven moeten voldoen aan dezelfde verplichtingen. Ook arbodiensten en bedrijfsartsen hebben een wettelijke rol. Zij:
  • beoordelen de belastbaarheid van de werknemer  
  • adviseren over re-integratie  
  • leggen medische informatie vast in het bedrijfsdossier. 

Hoe ga je als werkgever aan de slag? Stappenplan op hoofdlijnen 

Zodra een medewerker zich ziekmeldt, start een wettelijk tijdpad. Onderstaand overzicht helpt werkgevers, HR-professionals en bedrijfsartsen om de belangrijkste mijlpalen helder te krijgen.  

Week 1: ziekmelding en registratie

De werkgever meldt de ziekmelding uiterlijk binnen één week na de eerste ziektedag bij de arbodienst of bedrijfsarts en begint met documenteren van het verzuimdossier.

Week 6: probleemanalyse

Uiterlijk zes weken na de ziekmelding stelt de bedrijfsarts een medische probleemanalyse op. Die geeft inzicht in wat de medewerker nog kan, wat de beperkingen zijn en welke mogelijkheden er zijn om weer aan het werk te gaan. 

Week 8: plan van aanpak

Werkgever en medewerker moeten binnen acht weken een Plan van Aanpak (PvA) opstellen. Hierin staat welke acties nodig zijn om terugkeer naar werk te bevorderen. Dit document moet tijdens het hele verzuimtraject actueel worden gehouden.

Evaluatiemomenten en voortgangsgesprekken

Gedurende het traject worden regelmatig gesprekken gevoerd om de voortgang van het herstel te bespreken en het plan waar nodig aan te passen. Bijvoorbeeld elke zes weken of rond de eerstejaarsevaluatie.

Week 42: melding bij UWV

Wanneer de medewerker na 42 weken ziekte nog steeds niet volledig hersteld is, moet dit worden gemeld bij het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen).  

Week 52: eerstejaars evaluatie

Een belangrijk moment waarop wordt beoordeeld of het ingezette re-integratietraject voldoende resultaat oplevert. Zo niet, dan wordt bijgestuurd.

De wettelijke re-integratieperiode duurt maximaal twee jaar, ofwel 104 weken. In die periode moeten werkgever en medewerker volgens de wet aantoonbare stappen zetten. Na deze twee jaar beoordeelt het UWV of er recht is op een WIA-uitkering. 

Daarbij is het belangrijk dat: 
  • de werkgever minimaal 70% van het loon doorbetaalt zolang het ziekteverzuim duurt. 
  • de medewerker actief meewerkt aan het herstel en de re-integratie. 
  • beide partijen samen kijken naar passende taken of functies binnen het eigen bedrijf (eerste spoor) of bij een andere werkgever (tweede spoor) als terugkeer binnen het eigen bedrijf niet mogelijk is.  

Hoe ga je als werkgever aan de slag? Stappenplan op hoofdlijnen 

De wet bevat consequenties als werkgever of medewerker zich onvoldoende inspant: 

  • Voor werkgevers: 
    Het UWV kan een loonsanctie opleggen als er onvoldoende inspanningen zijn geleverd voor re-integratie. De loondoorbetaling kan dan met maximaal één extra jaar worden verlengd, bovenop de reguliere twee jaar.  


  • Voor medewerkers: 
    Als een medewerker zich niet aan de afspraken houdt en bijvoorbeeld weigert te werken aan passende re-integratie, kan dit gevolgen hebben voor de loonbetaling of het recht op uitkering.  

Veelvoorkomende uitdagingen 

Hoewel de wet duidelijk is, lopen organisaties vaak tegen dezelfde knelpunten aan: 

  • Te late interventie. Wachten tot klachten verergeren maakt re-integratie vaak moeilijker. 


  • Onvoldoende documentatie. Het UWV beoordeelt op dossierniveau en ontbrekende formulieren kunnen leiden tot een loonsanctie. 


  • Complexe mentale klachten. Stress, overspanning en burn-out vragen om vroegtijdige begeleiding en specialistische interventies. 


  • Onduidelijke rolverdeling. Werkgevers, werknemers en bedrijfsartsen hebben elk hun eigen verantwoordelijkheid, maar in de praktijk loopt dit soms door elkaar. 

Praktische tips voor werkgevers 

Veel werkgevers worstelen met de praktische uitvoering van dit proces. De wet is niet ingewikkeld, maar vergt nauwkeurige administratie en deskundige begeleiding. 

  • Documenteer alles zorgvuldig. Het is essentieel om een volledig re-integratiedossier bij te houden met alle documenten, analyses, plannen en correspondentie.  


  • Communiceer zorgvuldig. Een open en eerlijke dialoog tussen werkgever en medewerker helpt misverstanden voorkomen en kan herstel bevorderen. 


  • Zorg voor een helder verzuimprotocol waarin alle stappen en verantwoordelijkheden staan. 


  • Zorg voor structurele begeleiding door een bedrijfsarts, zeker bij complexe of psychische klachten. 


  • Bied specialistische ondersteuning bij stress- en burn-outklachten, die een groot aandeel hebben in langdurig verzuim. 


  • Volg een training of schakel advies in, zodat je als werkgever het gesprek met medewerkers op de juiste manier kunnen voeren. 

Hoe Wellbe hierbij ondersteunt 

Pas wanneer je de wettelijke kaders helder hebt, kan je effectief begeleiden. Op dat punt sluiten de diensten van Wellbe naadloos aan. Wellbe is gespecialiseerd in mentale ondersteuning, met een sterke focus op stress- en burn-outproblematiek. Die expertise vormt een waardevolle aanvulling binnen elk poortwachter-traject. 

Wellbe biedt onder meer: 

  • Snel ingrijpen om klachten onder controle te krijgen en langdurig verzuim te voorkomen. 


  • Compacte trainingen voor werkgevers om burn-out sneller te herkennen en medewerkers effectiever te ondersteunen. 


  • Online burn-out therapie en training voor medewerkers die zijn uitgevallen. 


  • Preventietraining voor medewerkers


Door de combinatie van praktische ondersteuning en specialistische kennis helpt Wellbe organisaties om te voldoen aan de WvP en verzuim duurzaam terug te dringen. 

Meer weten?

Wil je advies over een lopend poortwachter-traject of zoek je ondersteuning bij mentale klachten binnen je organisatie? Wellbe denkt graag mee en helpt je verder met passende oplossingen. 
Empty space, drag to resize
Geschreven door:

Jantien de Bruin

Jantien de Bruin is therapeut en medeoprichter van Wellbe. Al meer dan vijftien jaar ondersteunt zij mensen die op zoek zijn naar meer rust, energie en veerkracht. Ze weet uit ervaring dat stress zich niet beperkt tot één plek – het raakt hoe je je voelt, hoe je leeft en wie je bent.

Met inzichten uit de psychologie én oog voor wat iemand echt nodig heeft, helpt ze mensen stap voor stap vooruit. Niet alleen richting herstel, maar ook naar een leven dat beter past. Duurzaam, haalbaar en op een tempo dat klopt.